Hôm nay thứ Sáu 11/9/2026 là ngày mùng 1 tháng 8 âm lịch năm Bính Ngọ. Nhiều nhà thắp hương buổi sáng trước khi đi làm, và câu hỏi lặp lại mỗi đầu tháng vẫn là: bày gì lên ban thờ, khấn ai trước, đọc thế nào cho đúng. Bài văn khấn bên dưới lấy theo bản lưu hành trong sách Văn khấn cổ truyền Việt Nam, kèm phần sắm lễ và mấy lưu ý dễ bỏ sót.
Lễ mùng 1 hằng tháng theo lệ cũ là lễ chay, không cần mâm cỗ mặn. Một đĩa hoa quả, một bình hoa tươi, chén nước sạch, trầu cau, và nén hương là đủ cho phần lớn gia đình ở thành phố. Nhà nào có điều kiện hoặc giữ nếp cũ thì thêm xôi chè, oản, bánh kẹo.
Hoa quả chọn quả lành, còn cuống lá càng tốt, tránh quả dập nát hay đã cắt gọt sẵn. Hoa nên là hoa tươi mua trong ngày, các loại quen dùng là cúc vàng, huệ, sen. Nước cúng đổ đầy ba chén nhỏ, thay mới chứ không dùng lại nước hôm trước. Còn nếu bạn cúng mặn vào ngày này, tục lệ không cấm, chỉ là khác nếp phổ biến.
Khấn thần linh trước, gia tiên sau. Đây là bài dùng cho ban thờ thần linh, thổ công trong nhà:
Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần)
Con lạy chín phương Trời, mười phương Chư Phật, Chư Phật mười phương.
Con kính lạy Hoàng thiên, Hậu Thổ chư vị Tôn thần.
Con kính lạy ngài Đông Trù Tư mệnh Táo phủ Thần quân.
Con kính lạy ngài Bản gia Thổ Địa, Long Mạch Tôn thần.
Con kính lạy các ngài Ngũ phương, Ngũ thổ, Phúc đức Tôn thần.
Con kính lạy các Tôn thần cai quản trong khu vực này.
Tín chủ con là… ngụ tại…
Hôm nay là ngày mùng 1 tháng 8 năm Bính Ngọ, tín chủ con thành tâm sửa biện hương hoa lễ vật, kim ngân trà quả, đốt nén hương thơm dâng lên trước án.
Chúng con thành tâm kính mời ngài Bản cảnh Thành hoàng chư vị Đại Vương, ngài Bản xứ Thần linh Thổ địa, ngài Bản gia Táo quân cùng chư vị Tôn thần. Cúi xin các ngài nghe thấu lời mời, giáng lâm trước án, chứng giám lòng thành, thụ hưởng lễ vật.
Cúi xin các ngài phù trì tín chủ chúng con toàn gia an lạc, công việc hanh thông, người người được chữ bình an.
Chúng con lễ bạc tâm thành, trước án kính lễ, cúi xin được phù hộ độ trì.
Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần)
Sau khi khấn thần linh, quay sang ban thờ gia tiên:
Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần)
Con lạy chín phương Trời, mười phương Chư Phật, Chư Phật mười phương.
Con kính lạy Hoàng thiên Hậu Thổ chư vị Tôn thần.
Con kính lạy ngài Bản cảnh Thành hoàng, ngài Bản xứ Thổ địa, ngài Bản gia Táo quân cùng chư vị Tôn thần.
Con kính lạy Tổ tiên, Hiển khảo, Hiển tỷ, chư vị Hương linh nội ngoại họ…
Tín chủ con là… ngụ tại…
Hôm nay là ngày mùng 1 tháng 8 năm Bính Ngọ, tín chủ con nhờ ơn đức trời đất, chư vị Tôn thần, công lao Tiên Tổ, thành tâm sắm lễ, hương hoa trà quả, thắp nén tâm hương dâng lên trước án.
Chúng con kính mời các cụ Tổ Khảo, Tổ Tỷ, chư vị Hương linh gia tiên nội ngoại họ… cúi xin thương xót con cháu, linh thiêng hiện về, chứng giám tâm thành, thụ hưởng lễ vật.
Tín chủ con lại kính mời các vị Tiền chủ, Hậu chủ ngụ tại nhà này, đồng lâm án tiền, đồng lai hâm hưởng, phù hộ cho gia đình chúng con mạnh khỏe, trên dưới thuận hòa, mọi việc hanh thông.
Chúng con lễ bạc tâm thành, trước án kính lễ, cúi xin được phù hộ độ trì.
Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần)
Chỗ để ba dấu chấm là phần bạn tự điền: họ tên người đứng khấn, địa chỉ nhà, và họ của gia đình. Đọc chậm, rõ, đủ nghe là được, không cần thuộc lòng. Nhiều nhà in bài khấn ra giấy hoặc mở trên điện thoại rồi đọc, điều đó không sao cả.
➡ Cùng chủ đề, đừng bỏ lỡ
Lệ chung là cúng vào buổi sáng, trong khoảng từ lúc trời sáng tới trước giờ trưa. Nhà bận việc có thể cúng chiều tối, miễn là lễ được bày trước khi thắp hương chứ không vừa thắp vừa bày. Một số gia đình giữ nếp cúng từ chiều 30 tháng trước, coi như đón sang tháng mới.
Thứ tự quen thuộc: lau dọn ban thờ và thay nước trước, bày lễ, thắp nến, rồi thắp hương và khấn thần linh, sau đó khấn gia tiên. Chờ hương cháy hết khoảng hai phần ba thì vái tạ và hạ lễ. Vàng mã, nếu có, hóa sau cùng.
Tháng bắt đầu hôm nay là tháng có ngày lễ được mong nhất trong nửa cuối năm. Rằm tháng 8, tức Tết Trung thu, rơi vào thứ Sáu 25/9/2026, đúng hai tuần kể từ mùng 1. Đó cũng là dịp ban thờ được bày kỹ hơn hẳn ngày thường, với bánh nướng bánh dẻo, bưởi, hồng, cốm.
Biết trước mốc này có ích cho việc sắp xếp. Bánh Trung thu của các thương hiệu lớn thường cháy mẫu ngon trong tuần sát rằm, bưởi Diễn và hồng ngâm cũng đội giá những ngày cuối. Nhà nào có trẻ nhỏ và định làm mâm cỗ trông trăng thì đặt bánh, mua đèn lồng trong khoảng một tuần trước là vừa.
Lỗi phổ biến nhất là để hoa héo từ đợt trước trên ban thờ rồi thắp hương chồng lên. Tiếp theo là dùng hoa quả nhựa hoặc bánh kẹo đã hết hạn cho có hình thức. Một lỗi khác hay gặp ở nhà chung cư là thắp quá nhiều hương trong phòng kín, vừa ngộp vừa dễ ám mùi vào đồ đạc; một nén là đủ, ba nén là nhiều.
Và điều đơn giản nhất: bài khấn chỉ là cái khung. Nếu bạn không nhớ nổi tên các vị thần trong bài, cứ khấn bằng lời của mình, nói rõ ngày tháng, tên tuổi, địa chỉ và điều muốn thưa. Các cụ ngày trước cũng khấn nôm như vậy.
