Hôm nay thứ Hai 9/11/2026 là mùng 1 tháng 10 âm lịch năm Bính Ngọ, ngày Đinh Hợi, tháng Kỷ Hợi. Rơi vào đầu tuần làm việc nên phần lớn nhà sẽ thắp hương sớm trước giờ đi làm hoặc dời sang buổi tối. Dưới đây là các khung giờ hoàng đạo trong ngày, cách bày lễ cho gọn, hai bài văn khấn mùng 1 (văn khấn Thần linh, Thổ công và văn khấn gia tiên) theo bản cổ truyền, kèm những mốc lễ còn lại của tháng 10 âm như Tết Trùng Thập và Tết Hạ Nguyên.
Tháng 9 âm năm nay đủ 30 ngày, bắt đầu từ 10/10 dương, nên mùng 1 tháng 10 rơi đúng 9/11. Mốc này khớp giữa các trang lịch vạn niên như Xem Lịch Âm, Ngày Đẹp và bài tổng hợp văn khấn của FPT Shop. Can chi ngày là Đinh Hợi, tháng Kỷ Hợi, năm Bính Ngọ. Năm 2026 không có tháng nhuận nên các mốc phía sau cũng dễ nhớ: mùng 10 tháng 10 là thứ Tư 18/11, rằm tháng 10 là thứ Hai 23/11.
Người xưa gọi mùng 1 là ngày sóc, tức ngày khởi đầu của tháng, và coi đây là dịp báo với tổ tiên, thần linh rằng một tháng mới đã sang. Theo nếp nhiều gia đình miền Bắc, lễ mùng 1 có thể làm từ chiều ngày cuối tháng trước. Với tháng này, ngày 30 tháng 9 âm là Chủ nhật 8/11, nên nhà nào bận sáng thứ Hai đã kịp cúng từ chiều hôm qua.
Ngày Hợi có sáu giờ hoàng đạo: Sửu (1h-3h), Thìn (7h-9h), Ngọ (11h-13h), Mùi (13h-15h), Tuất (19h-21h) và Hợi (21h-23h). Danh sách này trùng nhau giữa lịch của Xem Lịch Âm và bài hướng dẫn của FPT Shop. Với người đi làm, giờ Thìn là khung tiện nhất: dậy sớm, thay nước, thắp hương xong là vừa kịp ra khỏi nhà. Nhà có người ở nhà ban ngày chọn giờ Ngọ hoặc Mùi. Ai về muộn thì giờ Tuất, sau bữa tối, cũng nằm trong khung đẹp.
Giờ đẹp là để tham khảo. Lễ mùng 1 hằng tháng là lễ thường, không bắt buộc canh đúng khung giờ như cúng giỗ hay cúng giao thừa. Bàn thờ sạch, lễ vật tươi và người khấn ăn mặc gọn gàng quan trọng hơn việc chọn đúng phút.
Lễ mùng 1 hằng tháng vốn đơn giản. Bộ lễ cơ bản mà các bài văn khấn cổ truyền thường nhắc gồm hương, hoa tươi, trầu cau, rượu, chén nước sạch và đĩa hoa quả. Thêm đèn hoặc nến, chén trà, vàng mã nếu theo phong tục địa phương. Phần lớn gia đình chỉ cần chừng ấy là đủ cho một buổi sáng thứ Hai.
Nhà muốn làm mâm mặn thì gợi ý thường gặp là gà luộc, xôi (xôi gấc hoặc xôi đỗ), một đĩa thịt luộc, bát canh, chè và chén rượu trắng. Tháng 10 âm là tháng đầu đông, Lập đông năm nay bắt đầu từ chiều 7/11, nên mâm cơm có thể theo mùa: canh cải, canh bí, rau cải luộc, cá kho. Ở nông thôn miền Bắc, đây cũng là lúc lúa mùa vừa gặt xong, nhiều nhà để dành nắm gạo mới đầu tiên nấu bát cơm hoặc đồ xôi dâng lên bàn thờ, phần này nối sang Tết cơm mới ở dưới.
Về hoa, cúc vàng, hoa huệ, hoa sen, lay ơn dễ mua và hợp bàn thờ. Trái cây chọn quả tươi, nguyên vẹn, hợp với mùa này là bưởi, cam, quýt, chuối. Nhà nào thờ cả Thần Tài, Thổ địa thì sửa lễ riêng cho ban đó, thường thêm chén nước, chén rượu, đĩa quả nhỏ.
➡ Cùng chủ đề, đừng bỏ lỡ
Theo lệ thờ cúng cổ truyền, khấn thần linh trước rồi mới khấn gia tiên (thần ngoại trước, thần nội sau). Bài dưới đây là bản thông dụng trong sách Văn khấn cổ truyền Việt Nam, được báo Nông nghiệp và Môi trường, Báo Quốc tế dẫn lại; phần ngày tháng đã điền sẵn cho mùng 1 tháng 10 Bính Ngọ. Chỗ có dấu chấm thì đọc họ tên người khấn và địa chỉ nhà.
Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần)
Con lạy chín phương Trời, mười phương chư Phật, chư Phật mười phương.
Con kính lạy Hoàng thiên, Hậu thổ chư vị Tôn thần.
Con kính lạy ngài Đông trù Tư mệnh Táo phủ Thần quân.
Con kính lạy ngài Bản gia Thổ địa Long mạch Tôn thần.
Con kính lạy các ngài Ngũ phương, Ngũ thổ, Phúc đức Tôn thần.
Con kính lạy ngài Tiền hậu địa chủ Tài thần.
Con kính lạy các ngài Tôn thần cai quản trong khu vực này.
Tín chủ (chúng) con là: ...
Ngụ tại: ...
Hôm nay là ngày mùng 1 tháng 10 năm Bính Ngọ 2026, tín chủ con thành tâm sửa biện hương hoa lễ vật, kim ngân trà quả, đốt nén hương thơm dâng lên trước án.
Chúng con thành tâm kính mời: Ngài Kim niên đương cai Thái Tuế chí đức Tôn thần, ngài Bản cảnh Thành hoàng chư vị Đại Vương, ngài Đông trù Tư mệnh Táo phủ Thần quân, ngài Bản gia Thổ địa, Long mạch Tôn thần, các ngài Ngũ phương, Ngũ thổ, Phúc đức chính thần, các vị Tôn thần cai quản trong khu vực này.
Cúi xin các Ngài thương xót tín chủ, giáng lâm trước án, chứng giám lòng thành, thụ hưởng lễ vật, phù trì tín chủ chúng con toàn gia an lạc, công việc hanh thông, người người được bình an, lộc tài tăng tiến, tâm đạo mở mang, sở cầu tất ứng, sở nguyện tòng tâm.
Dãi tấm lòng thành, cúi xin chứng giám.
Cẩn cáo!
Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần)
Khấn xong ban thần linh thì sang ban gia tiên. Nếu bố mẹ người khấn còn sống, thay "Hiển khảo, Hiển tỷ" bằng "Tổ khảo, Tổ tỷ". Chỗ "họ ..." đọc họ của gia đình.
Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần)
Con lạy chín phương Trời, mười phương chư Phật, chư Phật mười phương.
Con kính lạy Hoàng thiên, Hậu thổ chư vị Tôn thần.
Con kính lạy ngài Bản cảnh Thành hoàng, ngài Bản xứ Thổ địa, ngài Bản gia Táo quân cùng chư vị Tôn thần.
Con kính lạy Tổ tiên, Hiển khảo, Hiển tỷ, chư vị Hương linh.
Tín chủ (chúng) con là: ...
Ngụ tại: ...
Hôm nay là ngày mùng 1 tháng 10 năm Bính Ngọ 2026.
Gặp tiết ngày mùng Một, tín chủ chúng con cảm nghĩ thâm ân trời đất, chư vị Tôn thần, nhớ đức cù lao tiên tổ, mỗi niệm không quên. Do đó, chúng con sắm sanh lễ vật, sửa sang hương đăng, trần thiết trà quả dâng lên trước án.
Chúng con kính mời: Ngài Bản cảnh Thành hoàng chư vị Đại Vương, ngài Bản xứ Thần linh Thổ địa, ngài Bản gia Táo quân, Ngũ phương, Long mạch, Tài thần. Cúi xin giáng lâm trước án, chứng giám lòng thành, thụ hưởng lễ vật.
Chúng con kính mời các cụ Tổ khảo, Tổ tỷ, chư vị Hương linh gia tiên nội ngoại họ ..., cúi xin thương xót con cháu, giáng về linh sàng, chứng giám tâm thành, thụ hưởng lễ vật.
Tín chủ con lại kính mời các vị vong linh, Tiền chủ, Hậu chủ ở trong nhà này, đất này đồng lâm án tiền, đồng lai hâm hưởng, phù hộ cho toàn gia chúng con thân cung khang thái, bản mệnh bình an, bốn mùa không hạn ách nào xâm, tám tiết hưởng vinh quang thịnh vượng.
Dãi tấm lòng thành, cúi xin chứng giám.
Cẩn cáo!
Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần)
Không cần thuộc lòng, đọc từ giấy hay điện thoại đều được, miễn đọc rõ ràng, thong thả. Khấn xong vái ba vái, đợi hương cháy khoảng hai phần ba thì hạ lễ.
Tháng 10 âm lịch là tháng Hợi, tháng mở đầu mùa đông theo lịch cổ, và cũng là lúc cư dân trồng lúa làm lễ tạ mùa sau vụ gặt. Mốc thứ nhất là mùng 10 tháng 10, tức thứ Tư 18/11/2026, dân gian gọi là Tết Trùng Thập (hai số mười). Mốc thứ hai là rằm tháng 10, thứ Hai 23/11/2026, gọi là Tết Hạ Nguyên, khép lại bộ ba Thượng Nguyên (rằm tháng Giêng), Trung Nguyên (rằm tháng Bảy) và Hạ Nguyên.
Tết cơm mới (lễ thường tân) không có một ngày cố định chung cho cả nước. Tùy làng, tùy nhà, lễ cúng gạo mới được làm vào mùng 1, mùng 10 hoặc rằm tháng 10, đôi nơi làm sớm hơn từ tháng 9 khi lúa gặt xong. Lễ vật đặc trưng là bát cơm hoặc đĩa xôi nấu từ gạo vụ mới, kèm bánh, hoa quả. Ở thành phố, nhiều nhà vẫn giữ một phiên bản gọn hơn: mua ít gạo mới hoặc cốm, đồ đĩa xôi đặt lên bàn thờ trong dịp rằm tháng 10. Nếu nhà bạn có lệ cúng cơm mới vào mùng 1, mâm lễ hôm nay chỉ cần thêm bát cơm gạo mới là đúng nếp.
Lau bàn thờ bằng khăn riêng, thay nước, thay hoa đã héo. Nếu bát hương đầy chân, có thể rút bớt và để lại số lẻ. Đèn, nến kiểm tra trước, ở chung cư thì nên dùng đèn điện để tránh cháy. Người khấn ăn mặc gọn gàng, đứng ngay ngắn trước ban thờ. Hoa giả, quả nhựa và hoa đã dập nát là những thứ các bài hướng dẫn cúng lễ năm nay đều khuyên tránh.
Với hôm nay, cách làm đỡ vướng nhất cho nhà đi làm là bày lễ chay từ tối Chủ nhật, sáng thứ Hai thay nước, thắp hương trong giờ Thìn rồi khấn hai bài ở trên. Mâm mặn, nếu muốn, để dành cho rằm tháng 10 ngày 23/11, kết hợp luôn lễ cơm mới cho trọn.
Giờ cúng, lễ vật và văn khấn trong bài mang tính tham khảo theo phong tục dân gian; mỗi vùng, mỗi gia đình có nếp riêng.
Ảnh bìa: Phương Huy / Wikimedia Commons (CC BY-SA 4.0)
