Cổ phiếu Tesla (TSLA) đóng cửa phiên 26/10 ở 391,62 USD, tăng 5,2% trong một ngày S&P 500 chỉ nhích 0,7%. Lý do được nhắc nhiều nhất là Barclays nâng khuyến nghị từ Equal Weight lên Overweight và kéo mục tiêu giá từ 370 lên 450 USD, với lập luận xoay quanh khả năng Tesla sáp nhập với SpaceX. Thương vụ chưa có gì chắc chắn, nhưng nó đang là thứ định giá lại cả công ty, hơn cả bản báo cáo quý ba vừa công bố.
Ngày 21/10, trong buổi công bố kết quả kinh doanh của SpaceX, Elon Musk lần đầu xác nhận hai công ty đang thảo luận khả năng hợp nhất theo đề nghị của cổ đông. Cả hai hội đồng quản trị đã lập ủy ban đặc biệt gồm các thành viên độc lập để đàm phán, và Musk nói ông đứng ngoài để giữ tính khách quan. Phía Tesla cần sự chấp thuận của cổ đông nắm 50% tổng số cổ phiếu đang lưu hành, không phải chỉ đa số phiếu bầu, và hồ sơ gửi Ủy ban Chứng khoán Mỹ ghi rõ giao dịch không bảo đảm sẽ diễn ra.
Quy mô nếu thành là khoảng 3.500 tỷ USD, lọt nhóm doanh nghiệp giá trị nhất thế giới. Barclays dự đoán thương vụ có thể được công bố trước đại hội cổ đông thường niên của Tesla vào tháng 12. Theo ước tính của Bloomberg, tài sản của Musk có thể tăng thêm hơn 110 tỷ USD nhờ việc trao quyền sở hữu cổ phiếu Tesla được đẩy nhanh.
Lý lẽ ủng hộ khá rõ: Starlink có thể làm hạ tầng kết nối cho xe tự lái và robot của Tesla, pin Tesla phục vụ trung tâm dữ liệu của SpaceX, dự án chip Terafab dự kiến sản xuất từ cuối 2028 dùng chung, và kinh nghiệm tự động hóa nhà máy của Tesla hỗ trợ sản xuất Starship. Lý lẽ phản đối cũng nặng không kém. SpaceX là nhà thầu lớn của Bộ Quốc phòng và NASA, trong khi Tesla có nhà máy ở Thượng Hải, nên một công ty gộp sẽ bị cả Mỹ lẫn Trung Quốc soi kỹ hơn. Và như VnExpress phân tích, sáp nhập không làm giảm rủi ro của Starship, robotaxi hay robot hình người, nó chỉ gộp tất cả vào một chỗ.
Tesla công bố quý ba vào 21/10. Doanh thu 28,05 tỷ USD, gần như không đổi so với cùng kỳ và cao hơn mức 27,9 tỷ giới phân tích chờ đợi. Lợi nhuận ròng theo chuẩn GAAP chỉ 787 triệu USD, giảm 43%, còn lãi trên cổ phiếu điều chỉnh đạt 0,48 USD so với dự báo 0,43. Chi phí hoạt động tăng 39% lên 4,8 tỷ USD vì nghiên cứu và thưởng cổ phiếu, lợi nhuận hoạt động giảm 56% còn 718 triệu.
Bóc tách từng mảng thì thấy xe vẫn đang chững. Doanh thu ô tô 20,56 tỷ USD, giảm 3%, giao 486.532 xe, thấp hơn 2% so với quý ba năm ngoái dù sản xuất 464.391 chiếc. Tesla nói giao hàng bị giới hạn bởi năng lực sản xuất chứ không phải nhu cầu, và kết thúc quý với lượng đơn chờ cao nhất bốn năm. Mảng năng lượng giảm 16% xuống 2,88 tỷ một phần do hoàn tiền thuế quan cho khách, còn dịch vụ tăng 33% lên 4,61 tỷ. Biên lợi nhuận gộp 19,6%, tốt hơn mức 16,8% của quý hai. Dòng tiền tự do 1,5 tỷ USD, giảm 62% vì vốn đầu tư tăng gấp đôi lên 4,7 tỷ. Tiền mặt còn 45,4 tỷ.
Chỉ số Tesla muốn nhà đầu tư nhìn vào là phần mềm. Số thuê bao FSD trả phí đạt 1,74 triệu, tăng 67% so với năm trước, và hơn 75% xe giao tại Bắc Mỹ trong quý có kèm đăng ký FSD. Ban lãnh đạo gọi đây là động lực nhu cầu chính và kỳ vọng được phê duyệt toàn châu Âu, dù thời điểm nằm ngoài tầm kiểm soát. Bản cập nhật 2026.38.5.11 với FSD v14.3.13 cho xe phần cứng HW4 và bản Lite cho HW3 bắt đầu phát rộng từ 24/10.
Về robotaxi, các chuyến đi bằng Cybercab, mẫu xe không vô lăng, đã bắt đầu ở Austin từ 3/9. Tổng quãng đường robotaxi không giám sát tính đến cuối quý gần 2 triệu dặm. Theo trang theo dõi TexasAVTracker, đội xe robotaxi của Tesla tại Texas đã vượt 1.000 chiếc và vùng hoạt động ở Houston vừa được mở rộng hôm 27/10. Cùng lúc, Cơ quan An toàn giao thông Mỹ (NHTSA) đang điều tra cáo buộc robotaxi không tuân thủ giới hạn tốc độ khu vực trường học. Ngoài ra, Optimus đã bắt đầu dây chuyền sản xuất số lượng lớn ở Fremont, Semi đi vào sản xuất ở Nevada, và Roadster thế hệ mới ra mắt hôm 15/10.
➡ Cùng chủ đề, đừng bỏ lỡ
Ở 391,62 USD, Tesla vẫn thấp hơn 20% so với đỉnh đóng cửa 489,88 USD ngày 16/12/2025, nhưng đã tăng 27,4% trong ba tháng kể từ đáy 298,32 USD cuối tháng 7. Tính 12 tháng, cổ phiếu vẫn giảm 12,8% trong khi S&P 500 tăng 15,3%. Định giá 12,3 lần doanh thu, so với 3,2 lần của chỉ số, nghĩa là thị trường đang trả cho câu chuyện robotaxi, Optimus và giờ là SpaceX, chứ không phải cho 486 nghìn xe mỗi quý.
Với người cầm cổ phiếu hoặc đang cân nhắc mua qua các ứng dụng chứng khoán quốc tế, ba mốc đáng theo dõi là quyết định của hai ủy ban đặc biệt, đại hội cổ đông tháng 12 và báo cáo quý bốn vào tháng 1/2027. Cú tăng 5% hôm 26/10 đã xảy ra sáu lần trong một năm qua, lần gần nhất theo chiều ngược lại là phiên giảm 5,9% ngày 4/9. Biến động cỡ này với Tesla là bình thường, cái không bình thường là lần này nó gắn với một thương vụ chưa có điều khoản nào được công bố.
Ảnh bìa: Dllu / Wikimedia Commons (CC BY-SA 4.0)
