Tin nhắn Zalo tự hiện "đã xem" dù bạn chưa mở, một thiết bị lạ xuất hiện trong danh sách đăng nhập, bạn bè báo nhận được tin vay tiền từ tài khoản của bạn. Đó là ba dấu hiệu rõ nhất cho thấy tài khoản Zalo (ứng dụng nhắn tin của VNG) đang bị người khác dùng chung. Việc cần làm không phức tạp, nhưng phải làm theo đúng thứ tự: kiểm tra thiết bị đăng nhập, đăng xuất thiết bị lạ, đổi mật khẩu, rồi bật bảo mật 2 lớp.
Cùng lúc, CafeF ngày 11/10 ghi nhận một kịch bản lừa đảo mới đang nhắm vào phụ huynh ở TP.HCM: người tự xưng công an gọi video qua Zalo, nói cần "xử lý gấp" thông tin định danh điện tử của con, rồi yêu cầu đăng nhập VNeID trên một điện thoại thứ hai. Hai việc này liên quan trực tiếp với nhau. Tài khoản bị chiếm thường bắt đầu từ một cuộc gọi hoặc một đường link như thế.
Thứ nhất, tin nhắn chuyển sang trạng thái đã xem dù bạn chưa mở. Zalo đồng bộ trạng thái đọc giữa các thiết bị, nên nếu có ai đó đang xem hộp thư của bạn trên máy tính, điện thoại của bạn sẽ hiện tin đã đọc. Thứ hai, tin nhắn bị xóa, thu hồi hoặc chỉnh sửa mà bạn không làm. Thứ ba, bạn nhận thông báo đăng nhập từ thiết bị mới mà bạn không dùng. Thứ tư, trong mục thiết bị đăng nhập có một máy tính hoặc điện thoại lạ, thường là "ZaloPC - Windows" đăng nhập bằng mã QR vào một giờ bạn không nhớ.
Dấu hiệu nặng nhất là khi bạn bè gọi hỏi "có phải mày vừa nhắn mượn tiền không". Tới lúc đó, tài khoản gần như đã bị chiếm hoàn toàn và kẻ xấu đang khai thác danh bạ của bạn. Hãy báo ngay cho những người thân trong danh bạ trước khi làm bất cứ bước kỹ thuật nào.
Trên ứng dụng điện thoại, vào tab Cá nhân, chọn Tài khoản và bảo mật, rồi chọn Thiết bị đăng nhập. Tùy phiên bản, mục này có thể mang tên Danh sách thiết bị đăng nhập hoặc Lịch sử đăng nhập. Zalo liệt kê từng thiết bị kèm cách đăng nhập (mật khẩu hay mã QR), quốc gia và thời điểm. Chạm vào thiết bị lạ và chọn Đăng xuất. Nếu nghi ngờ, tích thêm ô "Báo xấu thiết bị này" trong hộp thoại xác nhận để Zalo ghi nhận.
Đăng xuất xong, đổi mật khẩu ngay. Mật khẩu mới nên trộn chữ hoa, chữ thường, số và ký tự đặc biệt, và không trùng với mật khẩu email hay ứng dụng ngân hàng. Lý do đơn giản: nếu kẻ xấu đã có một mật khẩu của bạn, chúng sẽ thử nó ở mọi nơi khác.
Đây là bước nhiều người bỏ qua nhất, và cũng là bước chặn được phần lớn vụ chiếm tài khoản. Theo hướng dẫn trên trang trợ giúp của Zalo, bạn vào Cá nhân, chọn Cài đặt, chọn Tài khoản và bảo mật, chọn Email để liên kết một địa chỉ email đang dùng và xác minh, rồi bật Bảo mật 2 lớp. Từ lúc đó, đăng nhập trên thiết bị mới cần hai thứ: mật khẩu và mã OTP gửi về email. Kẻ có mật khẩu của bạn vẫn đứng ngoài.
Hãy chọn email bạn thực sự mở hằng ngày, vì OTP gửi vào một hộp thư bỏ hoang thì chính bạn cũng không vào được tài khoản khi đổi máy. Và một nguyên tắc không có ngoại lệ: không đưa mã OTP cho bất kỳ ai, kể cả người xưng là nhân viên ngân hàng, công an hay nhân viên Zalo. Zalo không bao giờ gọi điện xin mã.
➡ Cùng chủ đề, đừng bỏ lỡ
Kịch bản CafeF mô tả hôm 11/10 đánh vào tâm lý phụ huynh: thông báo con bạn có vấn đề với định danh điện tử, giọng gấp gáp, yêu cầu xử lý trong vài phút. Phiên bản tinh vi hơn yêu cầu bạn dùng hai điện thoại, một máy giữ cuộc gọi video, máy còn lại đăng nhập VNeID "để cán bộ hỗ trợ". Mục đích là lấy mã OTP hoặc cài ứng dụng giả vào máy thứ hai.
Cách xử lý đơn giản nhất là cúp máy và gọi lại cho công an phường theo số công khai. Cơ quan công an không làm việc qua Zalo video, không yêu cầu đăng nhập VNeID trên điện thoại khác, và không cần OTP của bạn. Với tin nhắn hoặc quảng cáo đáng ngờ, dùng tính năng báo xấu ngay trong ứng dụng. Nếu cần hỗ trợ trực tiếp, Zalo có tổng đài 1900 633 155.
Thêm hai thói quen nhỏ: chỉ tải Zalo PC từ địa chỉ zalo.me/pc, vì bản cài giả là đường vào quen thuộc của phần mềm theo dõi; và cứ vài tuần mở lại mục thiết bị đăng nhập một lần, đăng xuất hết những máy tính công cộng hay máy cũ bạn không dùng nữa. Mất năm phút mỗi tháng, đổi lại khỏi phải nhắn cho cả danh bạ rằng "đó không phải tôi".
